ماه شعبان اجرا نمودند آن بود كه قبل از اين رسم و عادت آن بود كه تمامى آبهاى چركين كه از حمامات بغداد بيرون مىآمدند به دجله مختلط مىشدند گاهى بود كه از كثرت قاذورات حمام رنگ آب دجله ، بلكه طعمش [ نيز ] ، در حوالى بغداد تغيير مىيافت . بنابراين ، خليفه ، المقتدى بامر اللّه ، حكم فرمود كه از براى آبهاى حمامات ، چاهها كندند و آب غسالهء حمامات را از دجله بازداشتند . القصّه ، در زمان المقتدى بامر اللّه خلافت عباسيّه رونقى پذيرفت و اكثر بلاد اسلام ، كه نصارى از دست اهل اسلام گرفته بودند ، در زمان او باز در حوزهء تصرّف اهل اسلام درآمد ؛ چنانچه عن‌قريب تفاصيل آن مسطور خواهد شد . ان شاء اللّه تعالى . و در ماه شوّال اين سال در اكثر محلّات بغداد ، مثل محلّهء مأمونيّه ، مظفريّه « 1 » ، نهريهء معلى ، درب المطبخ ، محلهء حمام سمرقندى ، باب الدزج ، درب خراسان ، نهر طابق ، نهر القلائن « 2 » ، محلّهء قطيعه ، و باب البصره آتش افتاد و اكثر معمورهء اين محلّات خراب و مستأصل گشت . و در همين سال ، در واسط نه جا آتش افتاد و هشتاد و چهار عمارت مشهور آن شهر بالكليّه بسوخت و شش كاروانسراى بزرگ با جميع اسباب تجّار ، كه سكّان آن خانات بودند و از دكاكين و ساير خانه‌ها ، آن مقدار بسوخت كه از شماره بيرون بود ؛ چنانچه در اين دو شهر ، اين سال را « مراسلة الحريق » مىخواندند . و از جمله وقايع اين سال آنكه خليفه ، المستنصر باللّه علوى ، چون كار او بعد از كشته شدن ناصر الدولة بن حمدان باز رونق تمام گرفته بود و اكثر خلايق باز به مصر رفته در مقام اطاعت و انقياد بنى فاطمه درآمده بودند ، كس پيش والى مكّه ، ابو هاشم ، فرستاده به وى پيغام داد كه : اكنون الب ارسلان و خليفه ، القائم بامر اللّه عباسى ، هردو وفات يافته‌اند و تو به سخن ايشان و عهد و پيمانى كه به ايشان بسته بودى خطبهء ما را از حرم مكّه قطع نموده بودى ، الحال مناسب آن است كه باز به رسم سابق و به فحواى كريمهء عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَ مَنْ عادَ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ « 3 » رؤوس منابر آن بلده را به القاب اولاد سيّد بشر ، كه مستحقّ خلافت اين امّت ايشان‌اند ، مزيّن گردانى ، و اين معنى را موجب نجات آخرت خود شناسى . و خلعت فاخرى با تحف و هداياى مصر جهت او فرستاد . ابو هاشم چون در اصل بنابر ضرورت قطع خطبهء ايشان كرده بود ، فى الحال به امتثال امر المستنصر باللّه مبادرت نموده خطبهء عباسيّه را ، كه مدّت چهار سال و پنج ماه شده بود كه

--> ( 1 ) . الكامل : ظفريّه . ( 2 ) . ق : قلابين . ( 3 ) . خداوند از آنچه گذشته عفو مىكند و هركه بازگردد خدا از او انتقام مىگيرد ؛ ( مائده ، 95 ) .